زاگرس خرم
منتشر شده
تیترخبر
چگنی؛ فاصله یک عنوان اداری تا یک شهرستان واقعی
چگنی؛ فاصله یک عنوان اداری تا یک شهرستان واقعی
چگنی؛ فاصله یک عنوان اداری تا یک شهرستان واقعی
شهرستان شدن یک منطقه، نقطه پایان یک مسیر نیست؛ آغاز مرحلهای است که باید در آن، ساختار اداری، خدمات عمومی، زیرساختها و فرصتهای اقتصادی متناسب با جمعیت و ظرفیتهای منطقه شکل بگیرد. اگر این اتفاق نیفتد، عنوان جدید هرچقدر هم رسمی و معتبر باشد، در زندگی روزمره مردم تغییر چندانی ایجاد نمیکند.
گاهی برای فهمیدن وضعیت یک شهرستان، لازم نیست به آمارهای پیچیده اقتصادی و جدولهای بودجه مراجعه کرد؛ کافی است چند کیلومتر در جادههای آن قدم بزنیم، پای صحبت مردم روستاها بنشینیم و به فاصله میان آنچه در دل زمین و طبیعت وجود دارد با آنچه در زندگی روزمره مردم دیده میشود، نگاه کنیم.
چگنی امروز با همین پرسش روبهروست؛ آیا آنچه در تقسیمات کشوری به عنوان «شهرستان» شناخته میشود، در میدان عمل نیز از امکانات و اقتضائات یک شهرستان برخوردار است؟
نگاهی به برخی مشکلات موجود، پاسخ سادهای به این پرسش نمیدهد.
هنوز در بخشهایی از شهرستان، مسئلهای به ابتداییترین اندازه ممکن یعنی دسترسی پایدار به آب آشامیدنی برای مردم حل نشده است. روستایی که برای تأمین آب شرب با مشکل مواجه است، پیش از هر پروژه بزرگ اقتصادی، به حل همین نیاز اساسی احتیاج دارد. این موضوع نشان میدهد که در برخی نقاط، فاصله میان نیازهای واقعی جامعه و روند توسعه همچنان زیاد است.
در کنار این مسئله، چگنی از ظرفیتهای اقتصادی قابل توجهی نیز برخوردار است. فعالیتهای معدنی، زمینهای کشاورزی، منابع طبیعی و موقعیت جغرافیایی میتوانند زمینهساز ایجاد اشتغال و افزایش درآمد منطقه باشند. اما وجود ظرفیت به خودی خود توسعه ایجاد نمیکند؛ زمانی میتوان از بهرهمندی یک شهرستان سخن گفت که بخشی از ارزش اقتصادی تولیدشده، به بهبود زیرساخت و رفاه ساکنان همان منطقه منجر شود.
اینجاست که موضوع معادن اهمیت پیدا میکند.
بحث بر سر مخالفت با فعالیت معدنی نیست؛ مسئله، نحوه پیوند دادن فعالیت اقتصادی با منافع عمومی منطقه است. مردم باید بتوانند اثر این فعالیتها را در بهبود راهها، خدمات، اشتغال و زیرساختهای اطراف محل زندگی خود مشاهده کنند. شفاف بودن مسیر درآمدها و اعتبارات و مشخص بودن محل هزینهکرد آنها نیز میتواند بسیاری از ابهامات و نارضایتیها را کاهش دهد.
در بخش دیگری از ماجرا، کشکان قرار دارد؛ رودخانهای که تغییر وضعیت آن تنها یک موضوع طبیعی نیست. هر تغییری در منابع آبی، مستقیماً بر کشاورزی، اقتصاد روستاها و ماندگاری جمعیت اثر میگذارد. بنابراین مدیریت منابع آب در چگنی نباید صرفاً هنگام بروز بحران مورد توجه قرار گیرد؛ این موضوع باید بخشی از برنامه بلندمدت توسعه شهرستان باشد.
از سوی دیگر، ساختار اداری نیز بخشی از همین پازل است.
مردم زمانی احساس میکنند در یک شهرستان واقعی زندگی میکنند که برای دریافت خدمات، پیگیری امور و حل مشکلات، با مجموعهای منسجم و پاسخگو روبهرو باشند. توسعه ساختمانهای اداری و آنچه اهمیت دارد، وجود نیروی انسانی، اختیار مدیریتی، بودجه و ساختاری است که بتواند مسائل محلی را در همان شهرستان دنبال کند.
بنابراین چگنی برای رسیدن به استانداردهای یک شهرستان برخوردار، دقیقاً به چه چیزهایی نیاز دارد و چه زمانی قرار است این نیازها برطرف شود؟
پاسخ این سؤال باید در قالب یک برنامه روشن ارائه شود؛ برنامهای که در آن آب شرب روستاها، وضعیت راهها، کشاورزی، اشتغال جوانان، مدیریت منابع طبیعی، فعالیت معادن و تکمیل ساختار اداری شهرستان دارای اولویت و زمانبندی مشخص باشند.
نمایندگان مجلس نیز در این میان میتوانند نقش مهمی در پیگیری مسائل کلان و نظارت بر اجرای قوانین داشته باشند؛ اما مطالبه مردم نباید صرفاً متوجه یک یا دو مسئول باشد. توسعه چگنی نیازمند همکاری مجموعهای از دستگاههای اجرایی، مدیران استانی، نمایندگان، فعالان اقتصادی و جامعه محلی است.
آنچه امروز اهمیت دارد، تغییر نگاه از«چگنی به عنوان یک واحد اداری»به «چگنی به عنوان یک جامعه با نیازها و ظرفیتهای مشخص» است.
اگر قرار باشد شهرستان بودن فقط در سربرگ نامهها و تابلوهای اداری دیده شود، اما بخشی از مردم همچنان برای آب شرب، راه مناسب یا خدمات کافی با مشکل روبهرو باشند، طبیعی است که احساس فاصله میان عنوان و واقعیت شکل بگیرد.
چگنی برای آینده خود به ترحم نیاز ندارد؛ به برنامه، پاسخگویی، سرمایهگذاری و تصمیمهای قابل سنجش نیاز دارد.
امروز شاید مهمترین مطالبه این باشد که مسئولان به جای پرسش «چگونه مشکلات چگنی را مدیریت کنیم؟» یک سؤال اساسیتر را دنبال کنند:
چگونه میتوان ظرفیتهای چگنی را به کیفیت زندگی مردم تبدیل کرد؟
اگر پاسخ این سؤال در عمل پیدا شود، آن زمان میتوان گفت شهرستان شدن چگنی از یک تصمیم اداری عبور کرده و به یک واقعیت ملموس در زندگی مردم تبدیل شده است.
✍️یادداشت مریم نادری مدیر مسئول پایگاه خبری زاگرس خرم