زاگرس خرم
منتشر شده
اجتماعی
فراتر از یک نشست؛ حرکت به سوی تدوین «دانشنامه لرستان» برای نجات هویت فرهنگی استان
فراتر از یک نشست؛ حرکت به سوی تدوین «دانشنامه لرستان» برای نجات هویت فرهنگی استان
فراتر از یک نشست؛ حرکت به سوی تدوین «دانشنامه لرستان» برای نجات هویت فرهنگی استان
در نشست هماندیشی بنیاد ایرانشناسی لرستان، مدیران دستگاههای اجرایی و پژوهشگران بر ضرورت عبور از «اقدامات جزیرهای» و حرکت به سوی تدوین سند جامع «لرستانشناسی» تأکید کردند. این نشست که با هدف تدوین دانشنامه لرستان برگزار شد، هشدار داد که اگر میراث ناملموس استان (آیینها، گویشها و روایتها) به سرعت مستندسازی نشود، بخش بزرگی از هویت فرهنگی لرستان در معرض فراموشی خواهد بود.
بنیاد ایرانشناسی؛ از تأسیس تا ایجاد مرکز مرجع
مجتبی رومانی، رئیس بنیاد ایرانشناسی لرستان، در این نشست با یادآوری پیشینه فعالیت این نهاد از سال ۱۳۷۷، از تلاشهای صورت گرفته برای تقویت جایگاه بنیاد به عنوان مرجع علمی استان خبر داد. وی با اشاره به استقرار در ساختمان جدید، اعلام کرد که ایجاد پایگاه دائمی برای پژوهشگران و راهاندازی کتابخانه تخصصی (با بیش از ۴۵۰۰ جلد کتاب) و در آینده کتابخانه دیجیتال، از اولویتهای اصلی بنیاد است.
رومانی همچنین از ساختار گسترده بنیاد شامل ۱۸ کارگروه تخصصی (از تاریخ و ادبیات تا صنایع دستی و ورزش) و همکاری داوطلبانه ۸۰ نفر از استادان و کارشناسان برجسته خبر داد. وی با تأکید بر اینکه بنیاد ایرانشناسی «متولی قانونی تدوین دانشنامههای استانی» است، خواستار حمایت جدی استانداری و سازمانهای اصلی از این پروژه ملی شد.
پژوهش؛ حلقه مفقوده توسعه فرهنگی
عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان، در این نشست با توصیف وضعیت پژوهش در استان، آن را «مهمترین حلقه مفقوده توسعه فرهنگی» خواند. وی ضمن قدردانی از پژوهشگران پیشین، بر چالش «عدم همافزایی» میان محققان تأکید کرد و افزود: «بسیاری از بزرگان این عرصه آثار خود را با هزینه شخصی منتشر کردهاند؛ اکنون زمان آن است که دستگاههای اجرایی با اختصاص اعتبارات، از این ظرفیت حمایت کنند.»
حسنپور با هشدار درباره از دست رفتن میراث ناملموس (آیینها و افسانهها)، بر ضرورت تدوین «نقشه راه پژوهشهای لرستانشناسی» از طریق نشستهای منظم بنیاد ایرانشناسی تأکید کرد.
تعامل با کتابخانههای عمومی
در بخش دیگری از این نشست، الهام برنا، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان، بر ضرورت ایجاد پیوند میان ۶۰ کتابخانه عمومی سطح استان و بنیاد ایرانشناسی برای تقویت زیرساختهای دانشبنیان تأکید ورزید.
لرستان در آستانه یک تحول بزرگ در حوزه شناخت و هویت قرار دارد. از تدوین دانشنامه جامع استان و بازنگری در اسناد توسعه شهری تا حرکت به سوی برندسازی بینالمللی، نشست هماندیشی بنیاد ایرانشناسی نشان داد که زمان آن رسیده است تا «لرستان» فراتر از یک نام جغرافیایی، به عنوان یک «هویت فرهنگی و علمی» جهانی شناخته شود.
### از «پژوهش پراکنده» تا «شناخت کلان»؛ ضرورت لرستانشناسی
در این نشست، یکی از مهمترین مفاهیم علمی مطرح شد: تفکیک میان «لرستانپژوهی» و «لرستانشناسی». محمد بیرانوند، معاون میراث فرهنگی استان، با اشاره به اینکه دادههای علمی در دستگاههای مختلف پراکنده است، تأکید کرد: «لرستانپژوهی تولید دانش تخصصی در رشتههای مختلف است، اما هدف نهایی ما رسیدن به "لرستانشناسی" است؛ یعنی دستیابی به یک شناخت جامع، منسجم و بینرشتهای از کل استان.» وی بنیاد ایرانشناسی را تنها نهاد توانمند برای ساماندهی این ظرفیتها و تبدیل پراکندگیها به یک دانش منسجم دانست.
### شهردار خرمآباد: عصر ساخت پل و تونل تمام شد؛ اکنون زمان «رویدادسازی» است
در بخش مدیریت شهری، داریوش بارانی بیرانوند، شهردار خرمآباد، با نگاهی متفاوت به توسعه، از تغییر پارادایم مدیریت شهری سخن گفت. وی با اشاره به محدودیت منابع دولتی، تأکید کرد: «امروزه رقابت شهرهای جهان دیگر بر سر پروژههای عمرانی مثل پل و تونل نیست، بلکه بر سر میزبانی از رویدادهای علمی، فرهنگی و ورزشی است.»
شهردار خرمآباد با اشاره به موفقیت ثبت جهانی «دره خرمآباد»، از ضرورت استفاده از «دیپلماسی شهری» برای حضور فعال در عرصههای بینالمللی خبر داد و اعلام کرد شهرداری آمادگی کامل خود را برای مشارکت در پروژههای پژوهشی و تدوین اسناد فرهنگی (مانند سند خرمآباد ۱۴۱۴) اعلام میکند.
### جمعبندی: نیاز به یک «نهاد راهبر»
نتایج این نشست نشان داد که استان لرستان نیازمند یک «نهاد راهبر و متولی اصلی» برای هدایت جریان تولید دانش است. همافزایی میان بنیاد ایرانشناسی، شهرداری، میراث فرهنگی، فنی و حرفهای و کتابخانههای عمومی، تنها راه رسیدن به هدفی است که در آن، لرستان نه فقط در کتابها، بلکه در عرصه جهانی و در ذهنها جایگاه خود را باز یابد.